“ လူ႕တန္ဖိုး-၄...(လင္းေန)”

လင္းေန

(၁၇၀၇-၁၇၇၈)=၇၁ ႏွစ္

ဒီကေန႔ ရုကၡေဗဒပညာရပ္မွာ အပင္အစားစားကုိ မိ်ဳးေပါင္း၊ မိ်ဳးစဥ္၊

မ်ိဳးရင္း၊ မိ်ဳးစိတ္ ရယ္လုိ႕ အေသးစိတ္ခြဲျခားျပီး ပါ၀င္တဲ့ အမ်ိဳးကုိ လုိက္ကာ

လက္တင္အမည္ေတြ မွည့္ေခၚထားတာကုိ ေတြ႕ရလိမ့္မယ္

အဲဒီလုိ အမ်ိဳးအမည္ ခြဲျခားပုံစနစ္ကုိ စတင္တီတြင္ခဲ့သူ ကေတာ့

ရုကၡေဗဒဖခင္ၾကီးလုိ႔ ေခၚဆုိထုိက္တဲ့

‘ ကာဖြန္လင္းေန ‘ ဆုိေသာ ပုဂၢဳိလ္ၾကီးပါပဲ။

လင္းေန တီတြင္ခဲ့တဲ့ မူလစနစ္ဟာ အခုထက္တုိင္ မူမပ်က္

ဆက္လက္တည္ျမဲေနတဲ့အျပင္

အပင္မ်ားမွာသာမက တိရိ စၦာန္မ်ားမွာပါ လင္းေနရဲ႕ မူအတုိင္း လက္တင္အမည္

မွည့္ေခၚမိ်ဳးခဲြတဲ့ စနစ္ကုိ အသုံးျပဳေနၾကတာ ေတြ႕ရတယ္။

သူဟာ ၁၇၀၇ ခုႏွစ္ ေမလ (၂) ရက္မွာ ဆြီဒင္ႏိုင္ငံ ရီးရွားရြာကေလးမွာေမြးဖြားခဲ့သူျဖစ္တယ္။

သစ္ပင္ပန္းပင္ေတြကုိ စိတ္၀င္စားတဲ့ ဗီဇပါလာသူ ျဖစ္တာမုိ႔ ကေလးအရြယ္ကပဲ

သူ႔ဖခင္ပုိင္ ဥယ်ာဥ္အတြင္းနဲ႔ အနီးအနားရွိ အပင္အမိ်ဳးမ်ိဳးတုိ႔ရဲ႕ အမည္ေတြကုိ

သိျပီး ျဖစ္ေနေလေတာ့တယ္။

ဖခင္ကသားကုိ သာသနာျပဳပုဂၢဳိလ္ ျဖစ္ေစလုိလုိ႔ စည္းကမ္းၾကီးတဲ့ လက္တင္ဘာသာသင္ေက်ာင္းမွာ

အပ္ႏွံခဲ့ေပမဲ့ ေက်ာင္းအားခိ်န္အတြင္း သူစိတ္၀င္စားတဲ့ ပန္းမ်ားကုိ ရွာေဖြရင္း

ေတာထဲမွာ အခ်ိန္ကုန္ခဲ့ရာက ေက်ာင္းက အထုတ္ခံခဲ့ရျပီး

ဖိနပ္ခ်ဳပ္ပညာကုိ သင္ၾကားရျပန္တယ္။

ဒါေပမဲ့ သူ႔၀ါသနာကုိ မစြန္႔လႊတ္ႏိုင္ခဲ့ဘူး။

ဒီလုိနဲ႔ ဆရာ၀န္တစ္ဦးရဲ႕ အကူအညီေၾကာင့္ အပ္ပလာဆာတကၠသုိလ္မွာ

ဥယ်ာဥ္မွဴး ျဖစ္လာခဲ့တယ္။

အသက္ (၂၄) ႏွစ္အရြယ္မွာ အပင္အမိ်ဳးအစားခဲြပုံ အစီအစဥ္ကုိ ရုိက္ႏွိပ္ထုတ္ေ၀ခဲ့ရာက

အဲဒီတကၠသိုလ္မွာ ရုကၡေဗဒဘက္မွာေတာ့ စေတာ့ဟုမ္းသိပၸံပညာ

တံခြန္အသင္းရဲ႕ ေစလႊတ္ခ်က္နဲ႔ ေနာ္ေ၀ေျမာက္ပုိင္း လက္ပတန္နယ္ကုိ

အပင္မ်ား စုေဆာင္းေလ့လာဖုိ႔ သြားေရာက္ခဲ့တယ္။

မုိင္ေပါင္း(၄၀၀၀) ေက်ာ္ ကုန္းေၾကာင္းေလွ်ာက္ခဲ့ပုံကုိ ၾကည့္ရင္

သူရဲ႕စိတ္အားထက္သန္ ဇြဲၾကီးပုံကုိ သိႏူိင္တယ္။

သူဟာ ေဟာ္လန္ႏိုင္ငံမွာ ေဆးပညာသင္ယူျပီး ဆရာ၀န္ဘဲြ႔ရခဲ့ျပန္တယ္။

လင္းေနရဲ႕ ဘ၀တစ္ေလွ်ာက္ ဥယ်ာဥ္သစ္ပင္မ်ားနဲ႔သာ အခိ်န္ကုန္ခဲ့တယ္။

သူထုတ္ေ၀ခဲ့တဲ့ ရုကၡေဗဒအတြက္ မိ်ဳးခဲြပုံစနစ္နဲ႔ သက္ဆုိင္ရာ က်မ္းၾကီးေၾကာင့္

လင္းေနဟာ ကမၻာေက်ာ္လာခဲ့ေတာ့တယ္။

သူအသက္ရွင္စဥ္ ရုကၡေဗဒနဲ႔ တြဲဖက္တဲ့ ေဆးပညာပါရဂူ နန္းတြင္းသမားေတာ္ ျဖစ္ခဲ့တယ္။

ေလးစား အတုယူထုိက္တဲ့ ပုဂၢဳိလ္တစ္ဦး ပါပဲ………။ ။

“ ေခါင္းထဲက ဟာကြက္…”

လူနာျဖစ္တဲ့ ကိုေနဦးက...

“ ေဒါက္တာ၊

က်ေနာ္ ကင္းၿမီးေကာက္ ေထာင္လုိက္ရင္

ေခါင္းထဲကုိ ေသြးစီးဆင္းလာတာကို ခံစားရတယ္။

ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္ မတ္တပ္ရပ္လိုက္တဲ့အခါမွာ

ေျခေထာက္ထဲကို ေသြးမက်ဘူး၊

ဘာျဖစ္လို႕လဲ ”

လို႕ေမးပါတယ္။

ဆရာဝန္ဟိန္းထက္လင္းက

“ေျခေထာက္မွ ဟာတဲ့ေနရာ မရွိလို႔ေပါ့။”

လို႕ျပန္ေျဖလိုက္ပါတယ္

“ ေဟာင္းေပမယ့္ ေကာင္းေနဆဲပါ... Aspirin ”

အက္စ္ပရင္(Aspirin)ေဆးကို အဆစ္အျမစ္ကိုက္ခဲျခင္းနဲ႕ ေခါင္းကိုက္ေဝဒနာမ်ားအတြက္

တီထြင္အသံုးျပဳလာခဲ့တာ ႏွစ္ေပါင္း တစ္ရာေက်ာ္ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီျဖစ္တယ္။

အက္စ္ပရင္(Aspirin)ေဆးကို ၁၉ရာစုအကုန္တြင္ ဂ်ာမန္ဓာတုေဗဒပညာရွင္တစ္ဦးက

သူ႕ဖခင္ရဲဲ႕အဆစ္အျမစ္ကိုက္ခဲျခင္း ေဝဒနာအတြက္ နာက်င္မႈကို သက္သာေစရန္

ေဖာ္စပ္တီထြင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

၁၉၈၀ ခုႏွစ္အေစာပိုင္းကာလမ်ားကစၿပီး အက္စ္ပရင္(Aspirin)ေဆးကို

ႏွလံုးေရာဂါရုတ္တရက္ျဖစ္ပြားမႈမ်ားကိုပါ ကာကြယ္ရန္အျပင္

ေလျဖတ္ျခင္းကိုကာကြယ္ရန္အတြက္ပါ အသံုးျပဳလာၾကတယ္။

ေလ့လာေတြရွိခ်က္အရ အက္စ္ပရင္(Aspirin)ေဆးဟာ ေၾကာက္မက္ဖြယ္ရာ ေရာဂါမ်ားျဖစ္တဲ့

အူမႀကီးကင္ဆာ၊

ဆီးႀကိတ္ကင္ဆာ၊

အယ္လ္ဇိုင္းမား(Alzheimer)ေခၚ

လူႀကီမ်ားမွာ ျဖစ္တတ္တဲ့မွတ္ဉာဏ္ခ်ိဳ႕ယြင္းတဲ့ေရာဂါ

မ်ားကိုပါ ကာကြယ္ကုသႏိုင္ၿပီလို႕အတည္ျပဳခဲ့ပါတယ္။

မီယာမီတကၠသို္လ္မွ ကာကြယ္ေရးေဆးဝါးမ်ားဆိုင္ရာ ကၽြမ္းက်င္သူ

ေဒါက္တာခ်ားလ္စ္ဟန္ကင္း(Charles Hennekens)က

“အက္စ္ပရင္(Aspirin)ေဆးဟာ ႏွစ္ဆယ္ရာစုရဲ႕

အေကာင္းဆံုးေဆးတစ္လက္ျဖစ္သလို

ႏွစ္ဆယ့္တစ္ရာစုအတြက္လည္း အေကာင္းဆံုးေဆးျဖစ္လိမ့္မယ္”

လို႕ဆိုပါတယ္။

၁၉၈၀ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းမွာ အမ်ိဳးသားဆရာဝန္၂၂,၀၀၀ဦး အနက္

တစ္ဝက္ကို အက္စ္ပရင္(Aspirin)ေဆး ကို ေန႕စဥ္ရက္ဆက္ ဆိုသလို ေသာက္သံုးေစခဲ့ပါတယ္။

ေနာက္တစ္ဝက္ကိုေတာ့ ဘာေဆးအာနိသင္မွမရွိတဲ့ ေဆးမ်ားကို ေသာက္သံုးေစခဲ့ပါတယ္။

ေနာက္ဆံုးရလာဒ္ကေတာ့ အက္စ္ပရင္(Aspirin)ေဆး ကုိေသာက္သူဆရာဝန္(၄၄)ရာခ္ိုင္ႏႈန္းက

ႏွလံုးေရာဂါျဖစ္ပြားမႈမရွိတာကိုေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။

အက္စ္ပရင္(Aspirin)ေဆးက ကာကြယ္တားဆီးႏိုင္တဲ့ေရာဂါမ်ားမွာ…

၁။ ႏွလံုးေရာဂါ

အက္စ္ပရင္(Aspirin)ေဆးေသာက္သံုးသူမ်ား ႏွလံုးေရာဂါ ရုတ္တရက္ျဖစ္ပြားမႈ အခြင့္အေရးနည္းပါးလွတယ္။

၂။ အယ္လ္ဇိုင္းမားေရာဂါ

အဆစ္အျမစ္ ကိုက္ခဲေရာင္ရမ္းမႈကို သက္သာေပ်ာက္ကင္းေစတဲ့အျပင္

အယ္လ္ဇိုင္းမားေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ရန္ အခြင့္အေရးနည္းပါးေၾကာင္းသုေတသနအရ သိရပါတယ္။

၃။ ကင္ဆာ

သုေတသနျပဳခ်က္အရ အူမႀကီးကင္ဆာျပန္႕ပြားေစတဲ့ အသားပိုတစ္မိ်ဳးျဖစ္ပြားမႈကို

(၁၉)ရာခိုင္ႏႈန္းေလ်ာ့နည္းေစေၾကာင္းနဲ႕ ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာျဖစ္ပြားမႈကို (၆၀)ရာခ္ုိင္ႏႈန္းအထိ

ေလ်ာ့နည္းေစေၾကာင္းေတြ႕ရွိရပါတယ္။

၄။ သား/သမီး မရႏိုင္ျခင္း

အက္စ္ပရင္(Aspirin)ေဆးေသာက္သံုးထားေသာအမိိ်ဳးသမီးမ်ားဟာ ကိုယ္ဝန္ရရွိႏိုင္ဖို႕အခြင့္အလမ္း

ႏွစ္ဆရွိတယ္လို႕ေလ့လာမႈမ်ားအရသိရပါတယ္။ ဒါ့ျပင္ အက္စ္ပရင္(Aspirin)ေဆး ေသာက္သံုးျခင္းက

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေသြးတိုးျခင္းကို ေလ်ာ့နည္းေစပါတယ္။

၅။ သြားဖံုးေရာဂါ

ေဆးလိပ္ေသာက္သူမ်ားမွာ ျဖစ္တတ္တဲ့ သြားဖံုးေရာဂါကို အက္စ္ပရင္(Aspirin)ေဆး အနည္းငယ္ မွန္မွန္

ေသာက္သံုးေပးျခင္းျဖင့္ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈကို ေလ်ာ့နည္းေစပါတယ္။

၆။ မ်က္စိေရာဂါ

အက္စ္ပရင္(Aspirin)ေဆး ဟာ ေသြးခဲမႈကို ေခ်ဖ်က္ႏိုင္ျခင္းေၾကာင့္

ေသြးေၾကာမ်ားအတြင္း ေသြးစီးဆင္းမႈကို ေကာင္းမြန္ေစသျဖင့္

မ်က္ၾကည္လႊာကို အေထာက္အပံ့ေပးႏိုင္တယ္။

ဒါ့အျပင္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါေၾကာင့္ မ်က္စိကြယ္ျခင္းကိုလည္း ကာကြယ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ။

{Ref: The Oldest New Wonder Drug by Jerry Adler and Anne Underwood }